Organik trafik, SEO bağlamında çoğunlukla arama motorlarının reklam olmayan sonuçlarından gelen ziyaretleri ifade eder. Ücretli trafik ise reklamlar aracılığıyla web sitesine ulaşan ziyaretlerin genel adıdır.
Organik arama ile ücretli trafik aynı düzeyde iki karşıt kategori değildir. Organik arama belirli bir trafik türüdür. Ücretli trafik ise daha geniş bir ifadedir. Arama reklamları, sosyal medya reklamları, görüntülü reklamlar, video reklamları ve alışveriş reklamlarından gelen ziyaretleri kapsayabilir.
Bir web sitesine doğrudan, başka sitelerdeki bağlantılardan, e-postalardan veya reklam olmayan sosyal medya paylaşımlarından da ziyaret gelebilir. Bu ziyaretler ücretli trafik değildir; ancak yalnızca bu nedenle organik arama trafiği de sayılmaz.
Bir kullanıcı işletmenin hizmet sayfasını arama sonucunda bulabilir. Başka bir kullanıcı aynı sayfaya bir reklamdan, Instagram paylaşımından veya e-postadaki bağlantıdan ulaşabilir. Açılan sayfa aynı olsa bile ziyaretçilerin izlediği yol ve siteye gelmeden önce gördüğü mesaj farklıdır.
Ölçüm sistemleri bu geliş yollarını eldeki bilgiler ve belirli kurallar üzerinden sınıflandırır. Raporda görülen sınıflandırma, ziyaretçinin niyetini veya ziyaretin işletme açısından nasıl sonuçlandığını tek başına açıklamaz.
Web sitesi trafiği neyi ifade eder?
Web sitesi trafiği, bir siteye yapılan ziyaretleri genel olarak anlatır; tek bir analitik ölçümün adı değildir. Ölçüm araçları kullanıcıları, oturumları ve sayfa görüntülemelerini ayrı ayrı raporlayabilir. Aynı kişi siteye birden fazla kez geldiğinde birden fazla oturum oluşturabilir. Tek bir oturum sırasında da birkaç sayfayı görüntüleyebilir.
Bu nedenle “Siteye ne kadar trafik geldi?” sorusunun yanıtı, kullanılan ölçüme göre değişir. Toplam sayı, ziyaretlerin nereden ve hangi bağlantılar üzerinden geldiğini de göstermez. Bunun için kaynak, geliş biçimi ve kanal bilgilerine bakılır.
Kaynak, geliş biçimi ve kanal aynı şeyi mi anlatır?
Günlük kullanımda “trafik kaynağı” ifadesi, ziyaretçilerin siteye geldiği yolların tamamı için kullanılabilir. Analitik raporlarda ise kaynak, geliş biçimi ve kanal farklı sorulara yanıt verir:
| Rapor bilgisi | Yanıtladığı soru | google / organic örneği |
|---|---|---|
| Kaynak | Ziyaret hangi arama motoru, platform, bülten veya siteden geldi? | google |
| Geliş biçimi | Ziyaret siteye reklam olmayan arama sonucu, ücretli bağlantı, e-posta veya yönlendirme gibi hangi yolla ulaştı? | organic |
| Kanal | Kaynak ve geliş biçimi hangi geniş rapor grubunda toplanıyor? | Organik arama olarak gruplanabilir. |
google / organic ifadesindeki ilk değer kaynak, ikinci değer ise geliş biçimidir. Organik arama kanalı, ölçüm sisteminin bu bilgilerden oluşturduğu daha geniş gruptur.
Yalnızca platformun adını bilmek, ziyaretin organik mi ücretli mi olduğunu söylemeye yetmez.
Organik trafik nedir?
Dijital pazarlama ve SEO çalışmalarında organik trafik denildiğinde genellikle organik arama trafiği kastedilir. Kullanıcı Google veya başka bir arama motorundaki reklam olmayan sonuca tıklayıp siteye geldiğinde bu ziyaret organik arama trafiği olarak raporlanabilir.
Bir hizmeti araştıran kişi işletmenin hizmet sayfasını, bir soruya yanıt arayan kişi ilgili makaleyi, işletmenin adını arayan kişi ise ana sayfayı bulabilir. Bu aramaların amaçları birbirinden farklıdır. Ziyaretleri aynı kanalda buluşturan özellik, arama sonuçlarındaki reklam olmayan bağlantılardan gelmeleridir.
Organik trafik ücretsiz midir?
Hayır. Organik sonuca tıklandığında reklam platformuna tıklama ücreti ödenmez. Ancak bu görünürlüğü oluşturmak ve korumak yine çalışma gerektirir. Teknik düzenlemeler, konu araştırması, içerik hazırlığı, mevcut sayfaların geliştirilmesi ve sonuçların izlenmesi zaman, uzmanlık ve bütçe gerektirebilir.
SEO ile organik trafik aynı şey midir?
Hayır. SEO, web sitesinin ve içeriklerinin ilgili aramalarda bulunabilmesi için yapılan çalışmaları kapsar. Organik trafik ise arama sonuçlarındaki reklam olmayan bağlantılardan gerçekleşen ziyaretlerdir. Web sitesinde bu çalışmaları destekleyen teknik ve içerik temeli, SEO Uyumlu Web Sitesi Nedir? yazısında ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Ücretli trafik nedir?
Ücretli trafik, reklam bütçesi ayrılan kampanyalardan web sitesine gelen ziyaretleri ifade eder. Arama reklamları bunun yalnızca bir bölümüdür. Sosyal medya reklamları, görüntülü reklamlar, video reklamları, alışveriş reklamları ve başka ücretli tanıtım biçimleri de siteye ziyaret gönderebilir.
Ücretli trafik yalnızca Google Ads midir?
Hayır. Arama motorundaki reklama tıklayan kullanıcı ücretli arama trafiği oluşturabilir. Facebook veya Instagram reklamından siteye gelen ziyaret ise ücretli sosyal trafik olarak raporlanabilir. Ücretli trafik bu nedenle Google Ads ile aynı anlama gelmez ve tek bir reklam türünü anlatmaz.
Her reklam sonucu web sitesi trafiği midir?
Hayır. Kullanıcı reklamdan sonra platform içindeki formu doldurabilir, mesaj gönderebilir, işletmeyi arayabilir veya fiziksel mağazaya gidebilir. Bunlar reklam kampanyasıyla ilişkili sonuçlar olabilir. Kullanıcı siteyi açmadıysa web sitesi trafiğine eklenmez.
Reklam bütçesi web sitesine ziyaret getirmek için kullanılabilir. Ziyaret ile işletme sonucu aynı şey değildir. Ziyaretin sonuç üretip üretmediği; gelen kişinin aradığı ürün veya hizmete, reklamda gördüğü mesaja, ulaştığı sayfaya ve tamamlayabildiği işleme bağlıdır.
Bütün web sitesi trafiği organik veya ücretli midir?
Hayır. Organik arama ve ücretli kanallar, web sitesine gelen trafiğin önemli bölümlerini oluşturabilir; ancak bütün geliş yollarını kapsamaz. Ölçüm araçlarının kullandığı adlar ve sınıflandırma kuralları değişebilse de yaygın trafik grupları şu şekilde ayrılabilir:
| Yaygın trafik grubu | Hangi durumda kullanılır? | Örnek |
|---|---|---|
| Organik arama | Ziyaret arama motorundaki reklam olmayan bağlantıdan geldiğinde | Kullanıcı bir soruyu arayıp ilgili makaleyi açar. |
| Ücretli arama | Ziyaret arama motorundaki reklam bağlantısından geldiğinde | Kullanıcı hizmet ararken karşılaştığı reklama tıklar. |
| Ücretli sosyal | Ziyaret sosyal medya reklamındaki bağlantıdan geldiğinde | Kullanıcı Facebook veya Instagram reklamından siteye gider. |
| Organik sosyal | Ziyaret sosyal medyadaki reklam olmayan bağlantıdan geldiğinde | Kullanıcı işletmenin gönderisindeki veya profilindeki bağlantıyı açar. |
| Yönlendirme | Ziyaret başka bir web sitesindeki bağlantıdan geldiğinde | Bir sektör sitesi işletmenin sayfasına bağlantı verir. |
| E-posta | Ziyaret e-postadaki bağlantıdan geldiğinde | Kullanıcı bültende yer alan hizmet bağlantısını açar. |
| Doğrudan | Ölçüm sistemi açık bir kaynak veya yönlendirme bilgisi bulamadığında | Kullanıcı adresi yazmış, kayıtlı bağlantıyı açmış veya kaynak bilgisi kaybolmuş olabilir. |
| Diğer ücretli trafik | Ziyaret görüntülü reklam, video reklamı, alışveriş reklamı veya başka bir ücretli tanıtımdan geldiğinde | Kullanıcı video reklamındaki bağlantıdan siteye ulaşır. |
Bu tablo bütün analitik araçları için değişmez bir sözlük değildir. Araçlar video, alışveriş, satış ortaklığı veya kısa mesajlardan gelen ziyaretleri daha ayrıntılı gruplara ayırabilir.
Reklamdan gelmeyen her ziyaret organik arama değildir.
E-posta, başka bir sitedeki bağlantı veya reklam olmayan sosyal medya paylaşımı organik aramadan ayrı değerlendirilir.
Aynı platformdan farklı trafik türleri gelebilir mi?
Evet. Platformun adı kaynağı gösterebilir; ancak ziyaretin organik veya ücretli olarak sınıflandırılması, tıklanan bağlantıya ve rapora ulaşan bilgilere bağlıdır:
- Google: Arama sonuçlarındaki reklam olmayan bağlantılardan organik arama, reklamlardan ise ücretli arama trafiği gelebilir.
- Facebook ve Instagram: Reklam olmayan paylaşımlar organik sosyal, reklamlar ise ücretli sosyal trafik oluşturabilir.
- Video platformları: İçerik bağlantısı ile aynı platformda gösterilen reklam aynı kaynağa ait olabilir; geliş biçimleri ve kanal grupları farklıdır.
- Diğer web siteleri: Editoryal bağlantı yönlendirme trafiği olarak görülebilir. Ücretli tanıtım bağlantısının ayrıca sınıflandırılabilmesi için kampanya bilgileri gerekebilir.
Kaynak adı bu nedenle tek başına yeterli değildir. Ziyaretin geliş biçimi ve yer aldığı kanal grubu da kaynakla birlikte okunmalıdır.
Bir ziyaretin kaynağı ve kanalı raporda nasıl belirlenir?
Analitik araçları kullanıcıya nereden geldiğini sormaz. Raporlama için ölçüm sistemine ulaşan teknik bilgilerden yararlanır. Süreç basitleştirilmiş biçimde şöyle gösterilebilir:
- Teknik bilgiler alınır: Yönlendiren sayfa veya platform bilgisi, bağlantıya eklenen kampanya bilgileri ve bağlı reklam hesaplarından gelen veriler kullanılır.
- Kaynak ve geliş biçimi kaydedilir: Ölçüm sistemi, elindeki teknik işaretlere göre kaynağı, geliş biçimini ve varsa kampanya bilgisini kaydeder.
- Kanal grubu belirlenir: Ölçüm sistemi, kaydedilen bilgileri kendi kurallarına göre daha geniş bir kanalda toplar.
Kampanya bağlantılarında kullanılan UTM parametreleri, ziyareti gönderen kaynağın, geliş biçiminin ve kampanyanın raporda ayırt edilmesine yardımcı olabilir. Örneğin bir e-posta bağlantısı doğru bilgilerle işaretlenmişse ziyaret e-posta trafiği altında görülebilir. Bu bilgiler eklenmez veya yönlendirme sırasında kaybolursa ziyaret beklenen grupta görünmeyebilir.
Ziyaretçinin gerçekte izlediği yol ile raporda görünen sınıflandırma her zaman birebir örtüşmez. Rapor, ölçüm sistemine ulaşan bilgilere ve o sistemin kullandığı kurallara dayanır.
Kaynaklar karşılaştırılmadan önce reklam bağlantıları ve önemli yönlendirmeler kontrol edilmelidir. Kampanya bilgilerinin doğru taşındığı ve reklam hesaplarıyla ölçüm sistemi arasındaki bağlantıların çalıştığı da doğrulanmalıdır.
Doğrudan trafik yalnızca adresi yazarak gelen ziyaretler midir?
Hayır. Site adresini tarayıcıya yazan veya kayıtlı bir bağlantıyı açan kullanıcı doğrudan trafik oluşturabilir. Ancak analitik aracı açık bir kaynak bulamadığında da ziyaret bu grupta görülebilir.
Doğrudan trafik altında görülebilecek durumlar şunlardır:
- Site adresinin tarayıcıya yazılması
- Kayıtlı bir bağlantının açılması
- Kampanya bilgilerinin eklenmemesi veya yönlendirme sırasında kaybolması
- Kaynak bilgisi taşımayan bir belgedeki bağlantının açılması
- Yönlendiren site bilgisinin ölçüm sistemine iletilememesi
Doğrudan trafikteki artış bu yüzden daha fazla kişinin site adresini yazarak geldiğini veya marka bilinirliğinin yükseldiğini tek başına kanıtlamaz. Önce bağlantılarda, yönlendirmelerde veya ölçüm düzeninde bir değişiklik olup olmadığına bakılmalıdır.
Web sitesi, SEO ve reklamlar nasıl ilişkilidir?
Web sitesi bir trafik kaynağı değildir. Farklı kaynaklardan gelen ziyaretler web sitesinde buluşur. Aynı hizmet sayfasına organik aramadan, Google Ads reklamından, sosyal medya paylaşımından, e-postadan veya başka bir sitedeki bağlantıdan ziyaret gelebilir.
Bu alanların görevleri ayrıdır:
- SEO, ilgili sayfaların organik aramada bulunabilmesi ve zaman içinde geliştirilebilmesi için yapılan çalışmaları kapsar.
- Google Ads, arama reklamlarının yanında başka reklam alanlarından da siteye ücretli ziyaret gönderebilir.
- Meta Ads, Facebook ve Instagram reklamlarından siteye ücretli sosyal trafik gönderebilir. Form veya mesaj platform içinde tamamlandığında web sitesi ziyareti oluşmaz.
- Web sitesi, gelen ziyaretçiye aradığı bilgiyi sunar ve site içinde başlaması veya tamamlanması beklenen işlemleri destekler.
SEO reklamın, reklam da SEO’nun yerine kendiliğinden geçmez. Google Ads ile Meta Ads arasındaki kullanım farkları Google Ads mi Meta Ads mi? yazısında ayrıca karşılaştırılmaktadır.
Trafik raporu nasıl değerlendirilmelidir?
Trafik raporu üç ayrı soruyla okunabilir:
- Sınıflandırma güvenilir mi? Raporda kaynakların ve kanalların ayrı ayrı görülebildiği kontrol edilir. Bu ayrımın güvenilirliği anlaşılmadan rakamları karşılaştırmak yanıltıcı olabilir.
- Ziyaret hangi sayfaya ulaşıyor? Her kanalın hangi sayfalara ziyaret getirdiğine ve bu sayfalarda hangi işlemlerin gerçekleştiğine bakılır.
- Ziyaret işletmenin sunduklarıyla ne ölçüde ilişkili? Çok ziyaret getiren bir kanal her zaman işletme için en uygun kanal değildir. Daha az ziyaret getiren başka bir kanal, belirli bir hizmetle daha yakından ilişkili olabilir veya farklı bir işlemle sonuçlanabilir.
Aynı kişi karar vermeden önce arama sonucu, reklam ve doğrudan ziyaret gibi birden fazla yoldan siteye dönebilir. Bu nedenle kanallar birbirinden bütünüyle bağımsız müşteri grupları gibi okunmamalıdır.
Trafik raporu en temelde “Ziyaretler nereden geliyor?” sorusuna yanıt verir. Gelen kişilerin doğru kitle olup olmadığını, sayfanın beklentiyi karşılayıp karşılamadığını ve işletme açısından anlamlı bir sonuç oluşup oluşmadığını değerlendirmek için başka veriler gerekir.
