Web sitesi yaptırmadan önce yalnızca nasıl görüneceğine değil, işletmeniz için ne yapması gerektiğine karar vermek gerekir. Web sitesi; hizmetlerinizi anlatabilir, ürünleri gösterebilir, iletişim veya teklif talebi alabilir, rezervasyon oluşturabilir ya da doğrudan satış yapabilir. Öncelikli amaç netleştiğinde sayfalar, içerikler, işlevler ve teknik çözüm bu amaca göre planlanabilir.
Proje başlangıcında bütün ayrıntıları veya kullanılacak teknolojileri bilmeniz gerekmez. İşletmenizin hedeflerini, ziyaretçilerin ihtiyaçlarını, elinizdeki içerikleri, gerekli işlemleri ve teslimden sonraki kullanım biçimini açıklamanız doğru bir başlangıç için yeterlidir.
Aşama 1 — Web sitesinin amacı ve hedef kitlesi
Web sitesinin öncelikli görevini belirleyin
Web sitesinin hizmetleri tanıtması, iletişim veya teklif talebi alması, ürünleri sergilemesi, satış ekibinin tekrar eden sorularını azaltması, rezervasyon oluşturması veya çevrim içi satış yapması beklenebilir. Birden fazla görev bulunabilir; ancak öncelikli görevin belirlenmesi sayfa ve içerik kararlarını kolaylaştırır.
Öncelikli görev, neyin sonuç sayılacağını da gösterir. İletişim formu, telefon araması, teklif talebi, rezervasyon, satın alma veya belge indirme işletme açısından anlamlı sonuçlar olabilir. Ziyaretçi ve tıklama sayıları ise tek başına web sitesinin bu sonuçları üretip üretmediğini açıklamaz.
Ziyaretçinin neden geldiğini düşünün
Farklı ziyaretçiler web sitesine farklı amaçlarla gelebilir. Biri hizmetinizin ihtiyacına uygun olup olmadığını anlamak, diğeri ürünleri incelemek, fiyat veya teklif istemek, rezervasyon yapmak ya da doğrudan iletişim kurmak isteyebilir.
Her önemli ziyaretçi grubu için üç soru yanıtlanmalıdır:
- Ziyaretçi web sitesine hangi amaçla geliyor?
- Aradığı bilgiye veya yapmak istediği işleme nasıl ulaşacak?
- Sürecin sonunda işletme açısından beklenen sonuç nedir?
Bu yanıtlar menüyü, sayfa sırasını, içerik derinliğini, yönlendirmeleri ve form alanlarını şekillendirir.
Aşama 2 — Sayfaları, içeriği ve işlevleri ihtiyaca göre planlayın
Sayfa yapısını alışkanlıklara göre değil, ihtiyaca göre kurun
Ana Sayfa, Hakkımızda ve İletişim yaygın başlangıç noktalarıdır. Ancak sayfa yapısı yalnızca alışılmış bir listeye göre belirlenmemelidir. Hangi hizmetlerin veya ürün gruplarının ayrı sayfalarda anlatılacağı, proje ve referansların nasıl sunulacağı ve hangi konuların rehber içeriklerle destekleneceği değerlendirilmelidir.
Düzenli olarak hizmet, ürün, proje veya makale eklenecekse bu içeriklerin ortak yapısı baştan planlanabilir. Böylece her yeni kayıt için sayfa düzeninin yeniden hazırlanması gerekmez ve web sitesi zaman içinde daha kolay yönetilir.
İçeriklerin durumunu ve sorumluluğunu belirleyin
Metinler, görseller, ürün bilgileri, proje örnekleri, kurumsal belgeler ve iletişim bilgileri sayfaların yapısını ve proje takvimini etkiler. Bütün içeriklerin başlangıçta hazır olması gerekmez; ancak hangilerinin mevcut olduğu ve hangilerinin hazırlanması gerektiği bilinmelidir.
İçerik hazırlama, düzenleme, onaylama ve web sitesine giriş farklı işlerdir. Proje başlamadan önce şu konular netleştirilmelidir:
- Hangi metin, görsel ve bilgiler işletmeniz tarafından sağlanacak?
- Hangi içerikler hazırlanacak veya düzenlenecek?
- İçerikleri web sitesine kim girecek?
- Son inceleme ve onayı kim verecek?
- Birden fazla dil kullanılacaksa çeviriyi ve dil kontrolünü kim üstlenecek?
İçeriklerin işletmeniz veya hizmeti sağlayan firma tarafından hazırlanması mümkündür. Önemli olan bu çalışmaların proje kapsamındaki yerinin ve takvimde ne zaman gerekli olacağının açık olmasıdır.
İşlevleri beklenen sonuç üzerinden anlatın
Bir işlevi teknik terimlerle tarif etmek zorunda değilsiniz. “Ziyaretçiler teklif talebi gönderebilsin”, “müşteriler rezervasyon yapabilsin” veya “ürünler internet üzerinden satın alınabilsin” gibi ifadeler gereksinimi anlatmak için yeterli bir başlangıçtır.
Bu ihtiyaç daha sonra ziyaretçinin izleyeceği adımlara, gerekli bilgi alanlarına, bildirimlere, yönetim işlemlerine ve gerekiyorsa diğer sistemlerle kurulacak bağlantılara dönüştürülebilir. İşlevin yalnızca adı değil, ziyaretçiye ve işletmeye sağlaması gereken sonuç tanımlanmalıdır.
Teslimden sonra nelerin güncelleneceğini düşünün
Hizmetler, ürünler, projeler, ekip bilgileri, makaleler veya iletişim bilgileri zaman içinde değişebilir. Düzenli olarak güncellenecek içerikler, yönetim panelinde açık ve amacına uygun alanlarla düzenlenebilmelidir.
İşletme içinde kimlerin içerik güncelleyeceği, farklı kullanıcı yetkilerine ihtiyaç duyulup duyulmadığı ve yönetim paneli için eğitim gerekip gerekmediği proje sırasında belirlenmelidir. Rutin içerik güncellemeleri ile sayfa yapısını veya işlevleri değiştiren teknik çalışmalar da birbirinden ayrılmalıdır.
Aşama 3 — Çalışma biçimini ve proje kapsamını değerlendirin
Portföyün yanında çalışma biçimine de bakın
Portföy, hizmet sağlayıcının görsel yaklaşımı ve tamamladığı projeler hakkında fikir verir. Ancak projenin nasıl planlandığını, iletişimin nasıl yürütüldüğünü veya web sitesinin nasıl teslim edildiğini tek başına göstermez.
Teklif almadan önce şu soruların yanıtlarını öğrenmek yararlı olur:
- Gereksinimler ve proje kapsamı nasıl belirlenecek?
- Proje hangi temel aşamalardan geçecek?
- Geri bildirim ve onaylar nasıl iletilecek?
- Yeni talepler veya değişiklikler nasıl ele alınacak?
- Yayın, teslim ve teslim sonrası destek nasıl yürütülecek?
Bu sorular yalnızca ortaya çıkacak web sitesini değil, o sonuca ulaşmak için izlenecek çalışma biçimini değerlendirmenizi sağlar.
Kapsamı, sorumlulukları ve revizyonları açıklaştırın
Teklifte hazırlanacak sayfalar, işlevler, içerik sorumlulukları, tasarım ve onay aşamaları, üçüncü taraf giderleri, yayın görevleri ve teslim kapsamı anlaşılabilmelidir. Her ayrıntının teknik biçimde yazılması gerekmez; ancak hangi çalışmanın dahil olduğu ve kim tarafından üstlenileceği belirsiz kalmamalıdır.
Kaç inceleme veya revizyon aşaması bulunduğu da açıklanmalıdır. Kararlaştırılmış bir bölümün düzeltilmesi ile başlangıçta kapsamda bulunmayan yeni bir sayfa veya işlev eklenmesi aynı tür değişiklik değildir. Kapsam sonradan değiştiğinde bunun takvim ve fiyat üzerindeki etkisinin nasıl değerlendirileceği bilinmelidir.
Geri bildirimlerin tek bir kanaldan ve derlenmiş biçimde iletilmesi, çelişen talepleri ve gereksiz tekrarları azaltır. İşletmenizden beklenen içerik, erişim ve kararların ne zaman gerekli olacağı da proje planında gösterilmelidir.
Proje kapsamındaki kararların fiyatı nasıl etkilediğini daha ayrıntılı incelemek için Web Sitesi Fiyatları Neye Göre Belirlenir? rehberine bakabilirsiniz.
Aşama 4 — Hesap sahipliğini ve mevcut siteden geçişi planlayın
Hesap sahipliğini ve erişimleri netleştirin
Alan adı, hosting, kurumsal e-posta, analitik, reklam hesapları, lisanslar ve diğer hizmetler farklı çalışma modelleriyle yönetilebilir. Ancak her hesap için sahiplik, erişim, ödeme ve teslim koşulları açık olmalıdır.
Özellikle alan adı, kurumsal e-posta, işletme verileri ve reklam bütçesini ilgilendiren hesaplarda işletmenin yeterli yönetim erişimine sahip olması önemlidir. Şu sorular yanıtlanmalıdır:
- Hesap kimin adına açılacak ve kim tarafından yönetilecek?
- İşletmeniz hangi erişim yetkilerine sahip olacak?
- İlk ödeme ve yenilemeleri kim takip edecek?
- Lisans ve abonelikler kime ait olacak?
- Proje sona erdiğinde hangi hesaplar, veriler ve erişimler teslim edilecek?
Yeni bir hesap veya ücretli hizmet eklendiğinde bu bilgilerin güncellenmesi, ileride hizmet sağlayıcı değişikliği yaşandığında hesaplara ve verilere ulaşmayı kolaylaştırır.
Mevcut web sitesi için geçiş planı hazırlayın
Yeni web sitesi mevcut bir sitenin yerini alacaksa yalnızca yeni tasarımın hazırlanması yeterli değildir. Korunacak içeriklerin, kayıtların, sayfa adreslerinin, iletişim kanallarının ve ölçüm bağlantılarının nasıl devam edeceği de planlanmalıdır.
Geçiş öncesinde şu konular belirlenmelidir:
- Hangi içerikler ve kayıtlar korunacak, düzenlenecek veya kaldırılacak?
- Mevcut sayfa adreslerinden hangileri yeni karşılıklarına yönlendirilecek?
- Formlar, kurumsal e-posta, analitik ve reklam ölçümleri nasıl korunacak?
- Taşıma için hangi hesap ve erişimlere ihtiyaç duyulacak?
- Taşınan içerikleri ve işletme bilgilerini kim kontrol edecek?
- Yeni web sitesinin yayımlanmasına kim onay verecek?
Geçişin teknik yöntemi hizmet sağlayıcı tarafından hazırlanabilir; işletmenizden beklenen erişimler, içerik kararları ve onaylar proje planında açıkça gösterilmelidir.
Aşama 5 — Takvimi, teslimi ve yayın sonrasını planlayın
Takvimi yalnızca teslim tarihinden ibaret görmeyin
Proje; gereksinimlerin belirlenmesi, sayfa yapısı, tasarım, geliştirme, içerik girişi, inceleme, onay ve yayın gibi aşamalardan oluşabilir. Takvimde yalnızca tasarım ve geliştirme süresi değil; içeriklerin, erişimlerin, geri bildirimlerin ve kararların ne zaman gerekli olacağı da dikkate alınmalıdır.
Web sitesinin belirli bir etkinlik, kampanya veya ürün lansmanı öncesinde yayımlanması gerekiyorsa hedef tarih başlangıçta paylaşılmalıdır. Bütün çalışmaların aynı tarihe yetişmesi mümkün değilse öncelikli ihtiyaçlar ilk yayına, diğer çalışmalar sonraki aşamalara alınabilir.
Yayın ve teslim kapsamını belirleyin
Web sitesi yayımlanmadan önce kararlaştırılan sayfalar, işlevler, formlar, içerikler ve temel teknik ayarlar kontrol edilmelidir. Mevcut bir site yenileniyorsa yayın işlemi daha önce hazırlanan geçiş planına göre yürütülmelidir.
Arama motorları açısından yayın öncesinde kontrol edilmesi gereken teknik ve içerik temeli için SEO Uyumlu Web Sitesi Nedir? rehberini inceleyebilirsiniz.
Teslim yalnızca web sitesinin ziyaretçilere açılması değildir. Projenin kapsamına göre şu kalemler teslim edilebilir:
- Yönetim paneli ve hizmet hesabı erişimleri
- Alan adı, hosting ve ilgili hizmet bilgileri
- Lisanslar ve yenileme bilgileri
- Kararlaştırılan proje dosyaları ve veriler
- Gerekli yedekler
- Yönetim paneli eğitimi veya kullanım açıklamaları
Hangi dosya ve verilerin teslim edileceği, kullanım veya lisans hakları, paylaşım formatı ve erişim yetkileri teklif kapsamında belirtilmelidir.
Teslim sonrası desteği planlayın
Yayın sonrasında proje kapsamında tamamlanan işlerle ilgili bir sorun fark edildiğinde nasıl iletişim kurulacağı ve ilk desteğin hangi süre veya çalışma düzeninde sağlanacağı önceden belirlenmelidir.
Yazılım ve güvenlik güncellemeleri, hosting desteği, yeni sayfalar veya işlevler, içerik girişleri, SEO ve reklam yönetimi gibi devam eden ihtiyaçlar proje bedeline dahil olabilir veya ayrı hizmetler olarak planlanabilir. Dahil olan destek ile sonradan ücretlendirilecek çalışmalar birbirinden ayrılmalıdır.
Teklif görüşmesine hazırlanırken
Görüşmeden önce teknik bir doküman veya kesinleşmiş sayfa listesi hazırlamanız gerekmez. Aşağıdaki bilgileri bir araya getirmeniz başlangıç için yeterli bir çerçeve oluşturur:
- İşletmenizin ne sunduğuna dair kısa bir açıklama
- Web sitesinin karşılamasını istediğiniz öncelikli ihtiyaç
- Yeni bir site mi hazırlanacağı, yoksa mevcut sitenin mi yenileneceği
- Siteyi kimlerin kullanacağı ve hangi işlemleri yapmalarının beklendiği
- Sunulacak temel ürünler, hizmetler veya bilgiler
- Mevcut metinler, görseller, logo ve kurumsal kimlik dosyaları
- Korunması veya taşınması gereken mevcut içerik ve işlevler
- Projede iletişim, inceleme ve onaylara katılacak kişiler
- Varsa hedef yayın tarihi ve bu tarihin önemi
- Varsa bütçe çerçevesi veya öncelik verilmesi gereken çalışmalar
Bu başlıkların tamamının görüşmeden önce kesinleşmesi gerekmez. Bilinmeyen veya henüz karar verilmemiş konular proje değerlendirmesi sırasında ele alınabilir.
Web sitesi projesine ihtiyaçları netleştirerek başlayın
Web sitesi yaptırmadan önce bütün teknik kararları vermeniz veya ayrıntılı bir proje planını tek başınıza hazırlamanız gerekmez. İşletmenizin ne sunduğunu, web sitesinden ne beklediğinizi, elinizdeki materyalleri ve proje açısından önemli koşulları paylaşmanız doğru kapsamın belirlenmesi için yeterlidir.
Yeni bir web sitesi hazırlatmayı veya mevcut sitenizi yenilemeyi planlıyorsanız Web Sitesi Tasarımı ve Geliştirme hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
